تلفن : تجربه اي در سينماي اجتماعي

تلفن هفتمين فيلم شفيع آقا محمديان ( و چهارمين ساخته مستقل او ) يك تفاوت عمده با فيلم هاي پيشين او دارد ، اين فيلم متعلق به نوع سينماي حادثه نيست و اگر هم خط پليسي در داستان هست نسبت به خط اجتماعي ( و مسائل عاطفي و احساسي) فيلم كمرنگ شده است كارگردان فيلم در اين زمينه مي گويد : « به اين نتيجه رسيديم كه در سينماي ما با امكانات و شرايط فعلي نميتوان فيلم پليسي – حادثه اي قابل قبولي ساخت، در حقيقت نبود امكانات اين اجازه را به كارگردان نمي دهد كه بتواند توانايي هاي خود را براي تصوير كردن ذهنيات خويش عيان كند ». البته اين كارگردان تصريح مي كند كه فيلمش يك فيلم حادثه اي نيست ، آقا محمديان همچنين ذكر مي كند كه با ساخت اين فيلم قصد داشته تا هم به خود و هم به ديگران ثابت كند كه توانايي ساختن فيلم در نوع اجتماعي را هم دارد.

رامين پرچمي يكي از جوانان سينماي ايران در تلفن در يكي از نقش هاي منفي فيلم ظاهر شده است. او دلايل خود براي حضور در اين فيلم را اين گونه برميشمرد: « اول – سينمايي بودن فيلم ، چرا كه كارهاي اخيرم همگي تلويزيوني بوده اند ، دوم – خود نقش كه گرچه كوتاه بود اما تاثير گذار و متفاوت به نظر مي رسيد ، ( كه البته اين مسئله در فيلمنامه ملموس تر بوده و در فيلم كمرنگ تر شده است ) ، سوم – متفاوت بودن اين نقش با نقش هاي پيشين و چهارم- خرج دار بودن زندگي!»

هم كارگردان و هم بازيگر فيلم كليشه اي بودن و غلو آميز بودن رفتار قطب منفي فيلم – كه يكي از نقاط ضعف فيلم است –را نمي پذيرند، هر دو بر اين عقيده اند كه در جامعه ما اين گونه كاراكترها ( و حتي خبيث تر و بد رفتار تر از اين كاراكترها ) ما به ازاهاي واقعي پرشماري دارند . رامين پرچمي از حذف برخي صحنه هاي حضور خود در فيلم كه به شكل گيري جايگاه اين كاراكتر و علت رفتارها و كنش هاي او ارتباط مي يافته انتقاد مي كند و مي گويد كه تماشاگر فيلم علت تفاوت صدا و گويش اين كاراكتر را در آغاز و ميانه فيلم در نمي يابد. وي اشاره مي كند كه سكانس هاي حذف شده ارزش كار سنگين و درخشان چهره پرداز فيلم را نيز از ميان برده است.

كارگردان فيلم هم اين مسئله را مي پذيرد كه حذف هايش به فيلمش ضربه زده است .آقا محمديان معتقد است كه به رغم آنكه خود او با سه بار بازنويسي كوشيده است تا از روبه روشدن فيلمش با مشكل جلوگيري كند اما پنج فصل از فيلم با نظر اداره كل نظارت از فيلم حذف شده است. با اين وجود آقا محمديان معتقد است كه فيلمش در مقايسه با ساير فيلم هاي ساخته شده در سالهاي اخير ، با مقداري بي مهري و كم لطفي اداره نظارت روبه رو شده است.

رامين پرچمي در مجموع از حضور خود در فيلم تلفن اظهار رضايت ميكند و دليل آن هم در ظرفيت هاي نقش و آشنايي با كارگردان « شريفي» چون شفيع آقا محمديان مي داند . او تلفن را يك فيلم تجاري خوش ساخت مي داند و معتقد است كه تماشاگر اين فيلم نه در ميانه فيلم از سالن خارج خواهد شد و نه خوابش خواهد برد (!) پرچمي مي گويد : « فكر مي كنم اين فيلم توانايي آن را دارد كه تماشاگر را تا انتها با خود همراه كند ضمن انكه فصل پاياني فيلم نيز ( در حد و اندازه هاي سينماي وحشت در ايران ) بسيار خوش ساخت از كار در آمده است.»

كارگردان فيلم در باب استقبال از فيلمش مي گويد : « فكر مي كنم مي كنم موضوعي را انتخاب كرديم كه مردم ما با آن درگير هستند . » او كه اعتقاد دارد اكران ناگهاني و بدون تبليغات لازم و در حالي كه انونس و تيزر فيلم آماده نبوده انجام شده است . » اين كارگردان اشاره مي كند كه در نمايش ويژه فيلمش در حاشيه جشنواره فيلم فجر و نيز در نمايش خصوصي اكثريت بينندگان فيلم اظهار رضايت كرده اند. در مجموع اين كارگردان كار خود در حيطه سينماي اجتماعي را موفق توصيف مي كند.

اما فروش پاين اين فيلم ( گرچه در صدي از فروش پايين فيلم به ضعف تبليغاتي آن برمي گردد) كه در نوع اجتماعي نيز بايد به روز بود و به مسائلي پرداخت كه مبتلا به ذهني افراد معمولي يك جامعه باشد. در اين فيلم جواناني با شيوه نامناسب زندگي تصوير مي شوند اما مسئله مهم اين است كه بايد به چرايي اين گونه زيستن و اين گونه برگزيدن هم نزديك شد .